Vissersstraat 22, 8340 Moerkerke


  Contact : 050 / 500 180

Alle cruciale vragen over het nieuwe coronavirus

 Wat zijn de symptomen?

Bij het typische beeld zijn de symptomen zoals bij iemand die ­een griep doormaakt: koorts, vermoeidheid, droge hoest, neusloop en smaak- en geurverlies. Zoals bij griep kan het ziektebeeld ernstig ontsporen: longontsteking, ziekenhuisopname, in het ergste geval overlijden.
Heel wat mensen maken de infectie ook zeer mild door en soms passeert ze volledig ongemerkt. Vooral bij jongeren en kinderen is dat het geval.
Vreest u een besmetting? Ga zeker niet naar de wachtzaal van de huisarts of de spoedafdeling, maar neem telefonisch contact op met uw huisarts. Zo wordt verspreiding van het virus voorkomen.

Wat kunt u doen om een besmetting te voorkomen?

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO wordt sars-CoV-2 voornamelijk verspreid bij nauw contact tussen personen, via speeksel en druppeltjes – bijvoorbeeld als een besmette persoon hoest of niest. Afstand houden van anderen (1,5 meter) biedt dus bescherming.
Het virus kan ook via oppervlakken (zoals deurklinken) worden doorgegeven. Waarschijnlijk overleeft het virus enkele uren tot 3 dagen op zulke oppervlakken. Daarom is het belangrijk om niet in de hand, maar in de mouw of de elleboog te hoesten en niezen.
Het virus kan worden doorgegeven door iemand die zelf (nog) geen symptomen heeft (zie hierna). Het belangrijkste is daarom om steeds een goede handhygiëne in acht te houden. Handen schudden en servies delen zijn uit den boze. Geregeld de handen wassen is zeer belangrijk. Raak, zeker op publieke plaatsen, uw gezicht niet aan met uw handen.
Mondmaskers zijn sterk aangeraden op het moment dat het moeilijk is om afstand te bewaren. Ondertussen zijn ze op heel wat openbare plaatsen verplicht.

Wat gebeurt er in het lichaam na ­besmetting?

De virussen hechten zich vast aan cellen in de slijmvliezen. De virussen en de cellen versmelten dan met elkaar. ‘Onze cellen ­maken vervolgens massaal nieuwe virusdeeltjes aan’, zegt Kevin Ariën, professor virologie aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG). ‘Nieuw aangemaakte virusdeeltjes infecteren dan de buurcellen. Maar ­onze cellen herkennen de indringers. Ze ­maken stoffen aan die het immuunsysteem het signaal sturen dat het lichaam geïnfecteerd is. Dat veroorzaakt een hele ontstekingsreactie in de slijmvliezen. De patiënt krijgt dan symptomen als koorts, hoesten en mogelijk zelfs een longontsteking.’
Het virus kan zich alleen via cellen ­vermenigvuldigen die een bepaalde receptor hebben waaraan de virusdeeltjes zich ­kunnen hechten. Dat zijn cellen in de ­lucht­wegen en de longen. Maar het virus kan via de longen ook in het bloed overgaan.

Zijn mensen besmettelijk als ze (nog) geen symptomen hebben?

Het staat intussen vast dat besmette personen die (nog) geen symptomen hebben, ­anderen kunnen besmetten. Herman Goossens, professor microbiologie aan het UZ Antwerpen, zegt dat we die ­besmettelijkheid niet mogen onderschatten. ‘Wat ik van mijn Italiaanse collega’s heb ­gehoord, is een eyeopener geweest. Zij ­vertelden over meetings waarbij één ­persoon zonder symptomen een grote groep heeft kunnen besmetten.’
Wie niet niest of hoest (en zo druppeltjes uitspuwt), verspreidt het virus minder gemakkelijk dan iemand die wél symptomen heeft. Daarom is het belangrijk om uit voorzorg intensief contact met anderen te vermijden (kussen, handen schudden, servies delen …), ook als ze geen symptomen hebben.

Blijven covid-19-patiënten na hun genezing besmettelijk?

Patiënten die zijn genezen van een ernstig verloop van covid-19 kunnen het virus nog om zich heen blijven verspreiden. Daarvoor hebben Chinese artsen gewaarschuwd na de analyse van het ziekteverloop bij 191 Chinese patiënten die in het begin van de uitbraak werden opgenomen in het ziekenhuis.
Gemeten vanaf het begin van de ziekte kan hun besmettelijkheid tot ruim vijf weken aanhouden. Gemiddeld bleven de personen die genazen twintig dagen lang virusdeeltjes verspreiden, maar de spreiding was groot: 8 tot 37 dagen.
Er wordt vermoed dat besmettelijkheid veel minder lang duurt bij weinig zieke mensen.

Werkt desinfecterende handgel nu wel of niet?

De hamvraag sinds het virus is uitgebroken: werkt handgel? En welke handgel? Er zijn al verschillende antwoorden op gekomen, maar eigenlijk is die vraag redelijk irrelevant. De handen wassen met (liefst vloeibare) zeep blijft het effectiefst.
Als u dan toch desinfecterende handgel kiest, moet die zeker een hoog genoeg alcoholpercentage hebben. Dat moet tussen de 70 en 80 graden liggen.

Mijn collega is besmet met het nieuwe coronavirus. Wat moet ik doen?

Het virus duikt nog altijd regelmatig op, dus mogelijk ook op de werkvloer. Vermijd daarom altijd nauw contact met je collega’s. Het is belangrijk dat je werk­gever alle oppervlakken laat desinfecteren, zeker bij gedeelde voorwerpen. Denk aan een ­toetsenbord, een computermuis, eet­gerei, ­afstandsbedieningen enzovoort.
Wees waakzaam voor de symptomen van covid-19 (koorts, hoest, ademhalingsproblemen, keelpijn, hoofdpijn en spierpijn). Zeg het op tijd als je je niet goed voelt, laat dat op tijd weten aan je werkgever en bel naar je huisarts. Verder zijn alle ‘reguliere’ voorzorgsmaatregelen voor het virus van tel.

Wat als ik besmet ben?

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) zei het luid en duidelijk: ‘Blijf in uw kot.’ Uzelf isoleren om te voor­komen dat u anderen besmet, is essen­tieel. Als u positief test, krijgt u een attest voor werkonbekwaamheid. Het huis verlaten is niet toegestaan. Uw afwezigheid valt onder het ziekteverlof. Alle andere zaken zoals quarantaine in afwachting van een test of thuiswerk gebeuren in overleg met de arts. Wanneer je besmet bent, wordt ook nagegaan met wie je de laatste dagen contact had. Ook die mensen moeten in quarantaine voor 10 dagen, want het duurt tot enkele dagen na besmetting eer zij dan ook besmettelijk worden.

Hoe gevaarlijk is het virus?

Dat verschilt van persoon tot persoon. De overgrote meerderheid van de patiënten kent een ‘mild’ verloop van de ziekte. Bij ongeveer 10 procent van alle ­patiënten mondt covid-19 uit in een toestand met serieuze ademhalingsproblemen en benauwdheid. 5 procent van de patiënten wordt ­‘kritiek’. Van hen overlijdt de helft.
Het risico op een ernstig verloop is niet gelijk verdeeld. Bij kinderen van negen jaar of jonger zijn er uiterst zelden sterfgevallen en over het algemeen zijn er weinig jonge patiëntjes. Kinderen onder de 12 jaar ­lijken op de een of andere manier nim of meer beschermd tegen de ziekte.
Ouderen daarentegen hebben een bovengemiddeld groot risico om te overlijden aan ­covid-19. Vanaf de leeftijd van zestig jaar stijgt het risico. Een besmette zestiger heeft volgens de laatste schattingen 4,6 procent risico om te overlijden, een besmette zeventiger 9,8 procent en een besmette tachtigplusser 18 procent. Bestaande chronische aandoeningen – cardiovasculaire ziektes, diabetes, hoge bloeddruk, kanker – verhogen (in welke leeftijdsgroep dan ook) het risico om aan covid-19 te bezwijken.
Al die statistieken nemen niet weg dat ook een dertiger of veertiger zonder een achter­liggende aandoening brute pech kan hebben.

Mogen we bejaarde (groot-)ouders en zieken nog bezoeken?

We moeten met zijn allen de verspreiding van het virus beperken met het oog op de personen voor wie het virus potentieel het gevaarlijkst is, zoals 70- en 80-plussers of personen met een bestaande aandoening.
Het is daarom raadzaam om in hun buurt extra voorzichtig te zijn en contact met onze oudere generatie en met kwetsbare mensen te vermijden. Wie hoest of niest, blijft sowieso het best uit de buurt van risicogroepen.
Omdat ook besmette personen zonder symptomen het virus kunnen doorgeven, is het voor iedereen belangrijk om voorzichtig te zijn.

Is er al een vaccin tegen het virus? Of een behandeling voor erg zieke patiënten?

Nee, maar er wordt volop aan gewerkt.
Om te weten of het vaccin deugt, zullen we minimaal een jaar geduld moeten hebben, verwacht viroloog Johan Neyts van het Rega-Instituut van de KU Leuven. ‘Dat zou op zich al onwaarschijnlijk snel zijn, want het kost veel tijd om een vaccin op de markt te krijgen. Je moet uitzoeken of het veilig is, je moet achterhalen of het een immuunreactie oproept die sterk genoeg is om tegen infectie te beschermen, je moet uitzoeken hoeveel dosissen er nodig zijn. En je moet te weten komen hoelang een eventuele bescherming aanhoudt: een paar maanden, een jaar, levenslang? Daar gaan vaak jaren over.’
Artsen zijn intussen druk bezig met manieren te zoeken om mensen die covid-19 hebben opgelopen, te behandelen. Omdat het om een volslagen nieuwe ziekte gaat, zijn er geen geneesmiddelen op de markt die speciaal ervoor zijn ontwikkeld. Er lopen tests met medicijnen tegen andere virusziektes.

Hoe sterft iemand aan het ­nieuwe coronavirus?

Vooral door ademtekort. Infectie met het sars-CoV-2-virus kan immers een dubbele longontsteking veroorzaken. Als de ­luchtweginfectie erg diep in de longen ­doordringt, doet ze de longblaasjes zwellen en vollopen met ontstekingsvloeistof. Zo kunnen de longblaasjes niet langer zuurstof ­afgeven aan het bloed en koolstofdioxide ­eruit filteren. Dat leidt tot zuurstof­tekort in weefsels en organen. Het hart moet dan harder pompen om het zuurstofarme bloed rond te stuwen en de organen alsnog van voldoende zuurstof te voorzien. Dat houdt het niet oneindig lang vol, waardoor ­hartschade of een hartstilstand op de loer ligt.
Daarnaast kan een zware ­virale long­ontsteking ook bloedvergiftiging uitlokken, wanneer ziektekiemen en afvalstoffen vanuit de longblaasjes naar het bloed weglekken. Zo’n bloedvergiftiging kan uitmonden in een fatale septische schok, waarbij de bloeddruk wegvalt en de bloedsomloop stilvalt. Ook kan het immuunsysteem bij zijn pogingen om het virus uit te schakelen de situatie onbedoeld erger maken. Door in overdrive te gaan en een golf van afweerstoffen op de longblaasjes af te sturen, kan het de ontsteking juist aanblazen.

Waarop moet u letten bij het handen wassen?

Handen wassen verkleint het risico op infectie, maar het moet wel grondig gebeuren. Geen deel van de handen (rug, tussen de vingers, vingertoppen, duim …) mag vergeten worden. Droog daarna de handen af met een wegwerphanddoekje en sluit vervolgens de kraan met dat handdoekje, zodat de handen niet opnieuw besmet zouden raken via de kraan.

Hoe valt het virus in te dijken?

Om de epidemie de kop in te drukken, moeten patiënten en hun directe contacten zo snel mogelijk opgespoord worden en zo nodig in quarantaine worden geplaatst. Maar dat wordt bemoeilijkt doordat veel mensen niet al te veel last hebben van de ziekte, en dus de ernst van de situatie niet beseffen. Daardoor kunnen ze geneigd zijn zich niet te melden bij een arts. Mogelijk merken ze er zelf helemaal niets van, maar kunnen ze anderen toch besmetten.

Panikeren we niet te veel? Is het niet gewoon een griepje?

Voor de meeste mensen die besmet worden, is Covid-19 inderdaad maar een “griepje”. Maar alle maatregelen ­worden getroffen omdat er nog geen vaccin is en er nog niemand immuun is tegen het nieuwe coronavirus, zodat zonder maatregelen iedereen op hetzelfde moment ziek zou worden.
Het grote risico bij deze uitbraak is een overbelasting van de gezondheidszorg. Als er te snel te veel patiënten bijkomen, kunnen ziekenhuizen de druk niet meer aan. Dan zou de behandeling van andere patiënten in het gedrang komen.

Kan een werkgever iemand verplichten om thuis te blijven?

Een werkgever kan wel vragen om thuis te blijven, maar iemand het recht ontzeggen om naar kantoor te komen, ligt moeilijk. Verlof verplichten kan niet, dat moet altijd in onderling overleg tussen werkgever en werknemer gebeuren. Hetzelfde geldt voor telewerk.
Een werkgever kan je dus niet verplichten om vakantiedagen op te nemen, zelfs al kom je terug van een reis naar een risico­bestemming. Hij kan wel beslissen om je vrij te stellen van werk terwijl je loon doorloopt.
Het is wel perfect mogelijk om richtlijnen op de werkvloer mee te geven als preventie. Zo kunnen zakenreizen of vergaderingen ­geannuleerd worden.

Is er sprake van een pandemie?

De WHO stelt dat een pandemie een ‘wereldwijde ­verspreiding’ van een nieuwe ziekte is die voldoende ernstig is en die een grote impact heeft. Sinds 11 maart spreekt de WHO bij deze uitbraak van een pandemie.
Tedros Adhanom Ghebreyesus, de topman van de WHO, benadrukte wel dat het gebruik van het woord ‘pandemie’ eigenlijk niets verandert. De WHO gebruikt die term wel, maar er zijn voor haar aanpak geen ­officiële gevolgen aan gekoppeld.

Waarom spreekt iedereen nog altijd van het ‘nieuwe’ coronavirus?

De uitbraak wordt veroorzaakt door een coronavirus. Coronavirussen zijn een bepaalde familie van virussen. Niet te verwarren met griepvirussen – die behoren tot de familie van de influenzavirussen.
Sars en mers behoren tot dezelfde familie als dit nieuwe coronavirus (ze zijn de grote broers van het virus dat de huidige uitbraak veroorzaakt, zeg maar). In de Chinese miljoenenstad Wuhan heeft in december 2019 dus een nieuw coronavirus de kop opgestoken. Om het onderscheid te maken met andere coronavirussen wordt nog altijd van het ‘nieuwe’ coronavirus gesproken.
Dat nieuwe virus kreeg de officiële naam ‘sars-CoV-2’: ‘sars’ omdat het virus een variant is van het oudere sars-virus (met de grote uitbraak in 2002/2003), ‘Co’ van ‘corona’, ‘V’ van ‘virus’ en ‘2’ omdat het dus een nieuwe variant is van sars.
De longziekte die besmette personen kunnen krijgen, heet ‘covid-19’ (‘corona virus ­disease’ die in 2019 de kop opstak).

Voor verdere info zie https://www.info-coronavirus.be/